Projecten

GEEN DADEN MAAR WOORDEN

studio omstand

GEEN DADEN MAAR WOORDEN
door Gastcurator: Korrie Besems

Een tentoonstelling over vormen van taal in de beeldende kunst samengesteld door gastcurator Korrie Besems. Besems geeft taal een prominente plek binnen haar eigen artistieke praktijk. Dit gegeven vormde daarmee een belangrijke bron voor de totstandkoming van deze expositie. De expo is nog te zien  t/m 18 juli 2021, bij Omstand, space for contemporary art, Arnhem. GRATIS, iedere vrijdag, zaterdag en zondag van 12.00 tot 17.00 uur. Bezoekadres: Van Oldenbarneveldstraat 92 A, Arnhem. Groepen kunnen het best apart afspreken; stuur dan een mailtje naar: info@omstand.nl

Woorden komen tot leven als ze gehoord, gelezen of gezien worden. Hun lading en betekenis verandert voortdurend al naar gelang de context waarin ze worden gebruikt. Ze staan voor iets waar we niet ten volle bij kunnen of niet de volledige controle over hebben. Het feit dat woorden, anders dan beelden, een langzamere cognitieve verwerking vereisen, speelt daarbij een belangrijke rol. Dat woorden tevens abstract zijn en bovendien het tweedimensionale van het beeldvlak benadrukken daagt menig kunstenaar uit om naar nieuwe contexten, vormen en materialen te zoeken. Ongeremd en kosteloos kunnen we woorden naar onze eigen hand zetten. Hierdoor ontstaat een scala aan mogelijkheden waarin iedere kunstenaar voor zich zijn eigen weg kan banen.

In het kader van de tentoonstelling GEEN DADEN MAAR WOORDEN bracht Korrie Bezems een aantal actuele kunstenaars bijeen, inclusief haar eigen werk, die woorden op uiteenlopende wijze een prominente plek geven binnen hun artistieke praktijk. Naast het zichtbare werk in de expositie zijn er in dit verslag korte teksten opgenomen waarin de kunstenaars toelichten wat taal voor hen betekent. Naast het zichtbare werk verscheen er bij deze expositie een publicatie waar teksten opgenomen zijn van: Korrie Besems, Fenne Saedt en Veronique Efomi. De productie van dit project was in handen van Rob Groot Zevert en alle fotografie is gemaakt door Django van Ardenne. Deelnemende kunstenaars: Rein Jelle Terpstra,  Karin van Pinxteren, Maria Barnas ft. Nathalie Bruys, Veronique Efomi, Ruben Planting, Jan Verhaeghe, Korrie Besems, Gracia Khouw, Gerard Koek, Niels Post.

 

Rein Jelle Terpstra
Velen dragen een foto met zich mee in hun geheugen: een gebeurtenis of een moment dat we wel zagen, maar niet op foto werd vastgelegd. Omdat het moment te belangrijk was, of omdat het moment juist als te onbeduidend werd geacht. Soms blijft dit waargenomen moment je achtervolgen als een hardnekkig nabeeld. In hoeverre beïnvloedt die gemiste foto het denken, de verbeelding? Wat is de impact van het geziene beeld op ons geheugen? En kunnen deze -fluïde, want nooit vastgelegde- nabeelden leiden tot nieuwe gedachten en verhalen?

                     
Rein Jelle Terpstra
Nabeelden – Album van de niet gemaakte foto, 2002-2021

 

Karin van Pinxteren
Het werk van Karin van Pinxteren brengt je op een plek, dat kruispunt waar het voor je ogen gebeurt: een ontmoeting van een talig lichaam, met een stad, een dorp, een ander, die leidt tot een werk, dat twee dingen pijnloos in elkaar vouwt: het vreemd-worden van de eigen waarneming, en het ruimte maken voor de eigenheid van het andere. Als je heel waarachtig, geduldig, precies en inventief te werk gaat, kan dat iets opleveren dat er heel vanzelfsprekend uit ziet. Dat danst en een stil gebaar maakt, dat speelt en zingt, en je een dag en een nacht lang diep in je ogen kijkt, tot je vraagt ‘wat is er gebeurd?’ ook al leek het maar een seconde.
© Dirk van Weelden, speech bij solo-expositie Karin van Pinxteren  ‘Ruimte innemen vergt een zeker karakter’ in Cityscapes 13 juni 2020

   
Karin van Pinxteren
Gedicht in casino #4, Napels, 2017-2019, 90 x 90 x 3,5 cm, mixed: mdf, lak, karton, vilt, inkt, potlood, fineliner, zeefdruk, poëzie, 2017-2019
Gedicht in casino #6, Chongqing China, 2017-2020, 94 x 94 x 3,5 cm,  mixed: mdf, lak, karton, vilt, inkt, potlood, fineliner, zeefdruk, poëzie, 2017 – 2020
Gedicht in casino #7, Albanië, 2021, 80 x 80 x 3,5 cm, mdf, lak, karton, vilt, inkt, potlood, fineliner, triplex, spray, poëzie, 2019 – 2021

 

Maria Barnas ft. Nathalie Bruys

We are turning corners

We are turning limbs

We are turning into fiction

as we speak


Maria Barnas
Speaking of Which, porcelain, 2021.

Maria Barnas ft. Nathalie Bruys
TR EYE ING, langspeelplaat (audio), 2018

 

Veronique Efomi
Nooit Meer Stil

ik herinner me de eerste keer hoe de lettergrepen
op mijn wangen mee veerden de taal vroeg de mijne ten dans en bij elke klank

na elke spatie
kreeg ik een nieuwe kans
om mijn stem te eren
eerlijkheid sloeg het hardst
het heerste
met al zijn aanwezigheid
zo krachtig als dat een gebed was zo zacht in zijn bezigheid
zo vluchtig was het
alweer verleden tijd
het bracht mij naar nu
maar anderen in verlegenheid

ik maak het nooit meer klein

ik was niet bang
voor de momenten die ik kon vangen in inkt opgedroogd
in onze harten gehangen
bleven de ware kleuren langer
op gezichten van mensen hoofdletters kregen een kind
achter punten kwamen wensen
een bevestiging
dat tongen niet hoeven te breken maar luchten uitzetten
met nieuwe planeten
op de juiste adem
overstijgen wij elk vraagteken
ik vond het dialect
van begrijpend horen
en boorde tussen de regels door
je moet het achterstevoren lezen
er zijn boeken vol
blinde vlekken
maar ik werd architect
van mijn eigen verhaallijn
met lussen in mijn bewustzijn
werd ik dichter
bij poëzie genezen

ik laat dat nooit van mij afnemen

ik breek brood
en oude kettingen
maak wat goud is groter
door zilver te laten zingen en ongebroken zinnen te laten klappen wel al te graag
over mijn lippen en
met kippenvel over mijn rug
al zijn de minuten te traag
en het geluid te vlug

ik ga nooit meer naar de stilte terug

© 2021 Veronique Efomi


Veronique Efomi at the opening of groupshow expo GEEN DADEN MAAR WOORDEN

Ruben Planting
‘Wanneer beelden van de herinnering eenmaal vastliggen in woorden, worden ze uitgewist.´ zei Polo. ´Misschien ben ik bang Venetië in één keer te verliezen als ik erover spreek. Of misschien heb ik haar, al pratende over andere steden, al geleidelijk aan verloren.’ – Italo Calvino, De Onzichtbare Steden

 


Ruben Planting
– Untitled, performance op 12 juni, 2021
– Test van 16 Bic pennen, billboard, 244 x 460 cm, 2021

Jan Verhaeghe
Is mijn uitdrukkelijke voorliefde voor ‘taalbeelden’ mede ingegeven door m’n erg geringe voorliefde, eerder afkeur voor kleur? En de constante oververzadiging van de nooit aflatende beeldenstroom die ons langs steeds meer kanalen overspoeld. Die ene zin, de schaarse woorden op een witte muur, zwart op wit, meer moet het beeld voor mij niet zijn. En laat me er maar lang naar kijken tot niet alleen de boodschap maar ook de uitgepuurde grafiek, me laven aan wat beeldleegte. Als het gefluister van een geliefde dat och zoveel aangenamer is dan het luidkeels geschreeuw van de massa. En dat in de wetenschap dat het zwijgen niet kan worden verbeterd, aldus Willem Elsschot.

 


Jan Verhaeghe
Censuursculpturen boeken, Resticted Art Zone-project, 2021

 

Korrie Besems
Waar ik voorheen de neiging had om een enkel woord, zoals KOUD, direct op een foto te schilderen, kies ik nu voor korte zinnen die zich in de achtergrond lijken schuil te houden. Ik gebruik ze als toegevoegde platte laag tussen andere lagen én als mogelijk nieuwe betekenis gevend element. Ik zoek daarbij naar een soort poëtische tussenruimte die iets voelbaar maakt dat niet door de foto en niet door de tekst kan worden geduid. Het is een onbestemd schemergebied tussen suggestie en betekenis, maar zodra de woorden en de beelden op hun plek zijn gevallen dan weet ik dat een werk is geslaagd.

 

Korrie Besems
EVERYWHERE AT THE SAME TIME #1, #6, #7, 2019 (print)

Gracia Khouw
Woorden zijn een vertrekpunt voor een architectonische constructie. Elk letterbeeld bestaat uit horizontalen en verticalen, en soms ook uit diagonalen en curves. Deze vormen samen een dynamisch lijnenspel. Het gaat mij vooral om de vorm waarin taal verschijnt, en daarnaast ook om de klank die door een woord, het verschil in grootte van de letters en het gebruik van kleur hoorbaar wordt. Ik zie graag de betekenis van een woord losgekoppeld van zijn visuele verschijning. De keuze van een woord of zin is vaak verbonden met de context van een project.




Gracia Khouw
LUCK, 12 woorden die beginnen met de letter L uit de serie FIVE FOUR, MORE LESS, 2017 – heden

 

Gerard Koek
Wat is het toch dat in het kielzog van gelezen of uitgesproken woorden, beelden zich aandienen, terwijl daarentegen beelden juist woorden doen opkomen. Het zijn de zeldzame momenten, waarin beiden aan de eigen beperkingen weten te ontsnappen om vervolgens samen te spannen, die tellen.

   
Gerard Koek
Beholders Eye 2, 2 houten stoelen, papier, mixed medio, 2020

Gerard Koek
Half the Truth/Alphabet, 2019

 

Niels Post
Spam is extreem herkenbare taal omdat iedereen met een internetverbinding er mee te maken krijgt, tegelijkertijd bungelt het onderaan de tekstuele voedselketen.
Er ontstaat een schoonheid wanneer je iets dat niet veel meer is dan computer-gegenereerd tekstafval op een heel arbeidsintensieve werkwijze tot beeld maakt. Daarom ook laat ik mijn houten letters niet uitvoeren bij een lasersnijder maar zaag ik elke letter met de hand in mijn atelier.

Niels Post
On Spam, Comment Spam #109-114, 2021 (handmade!)




opening speach / rob groot zevert en korrie besems

 


 

gerelateerde kunstenaars GEEN DADEN MAAR WOORDEN

  • Niels Post

    Niels Post (1972) is beeldend kunstenaar die werkt met taal, letters, tekst en het medium video. Tezamen met de Rotterdamse kunstenaar Jeroen Bosch is Post hoofdredacteur van het kunstweblog Trendbeheer dat  wordt beschouwd als ‘het grootste Nederlandse weblog over kunst … Continue reading Niels Post

  • Gerard Koek

    Gerard Koek (1954) maakt vooral ruimtelijk werk, waarbij er permanent sprake is van een wisselwerking tussen taal, beelden, woorden en betekenissen. Het werk van Koek manifesteert zich als architectonische constructies maar ook in dagelijkse objecten. Andere keren neemt het de … Continue reading Gerard Koek

  • Gracia Khouw

    Gracia Khouw is beeldend kunstenaar en werkt in verschillende media: schilderijen, wandschilderingen, tekeningen op papier en digitale prints. Khouw onderzoekt de waarneming van onze hedendaagse multimediale beeldcultuur. Uitgangspunt hierbij is dat taal het perspectief verraadt hoe we naar de wereld … Continue reading Gracia Khouw

  • Korrie Besems

    Korrie Besems (NL, 1961) is fotograaf en beeldend kunstenaar en gastcurator van de tentoonstelling GEEN DADEN MAAR WOORDEN. Korrie Besems benadert een foto als drijfzand: als je door de bovenste laag van een foto zakt, kom je terecht in ongekend … Continue reading Korrie Besems

  • Jan Verhaeghe

    Jan Verhaeghe is conceptueel kunstenaar en tentoonstellingsmaker. Hij onderzoekt de relaties tussen de kunstenaar, het kunstwerk en de kijker: Zijn uitdrukkelijke voorliefde voor ‘taalbeelden’ wordt mede ingegeven door zijn erg geringe voorliefde, misschien zelfs afkeur voor kleur. De constante oververzadiging … Continue reading Jan Verhaeghe

  • Ruben Planting

    Wanneer je even niet oplet verandert je nieuwe auto in een kapotte auto. Ruben Planting (1994) gaat door middel van taal en beeld op een verhalende manier op zoek naar houvast in alles wat steeds aan het veranderen is.  Zijn … Continue reading Ruben Planting

  • Veronique Efomi

    Congolese-Nederlandse dichteres, spokenword-artieste, songwriter en auteur ( 1990). Met haar stem vertelt ze haar waargebeurde verhalen, bijna ritmisch en rijmend, met een mix van opluchting, kracht en kwetsbaarheid, die verschuilt liggen onder driedubbele lagen, onverwachtse wendingen en met vlagen van … Continue reading Veronique Efomi

  • Maria Barnas

    We are turning corners We are turning limbs We are turning into fiction as we speak   Dat Maria Barnas de Nederlandse taal meer dan machtig is wordt duidelijk in haar gedichten en romans. In haar beeldende werk onderzoekt ze … Continue reading Maria Barnas

  • Karin van Pinxteren

    Het werk van Karin van Pinxteren brengt je op een plek, dat kruispunt waar het voor je ogen gebeurt: een ontmoeting van een talig lichaam, met een stad, een dorp, een ander, die leidt tot een werk, dat twee dingen … Continue reading Karin van Pinxteren

  • Rein Jelle Terpstra

    Rein Jelle Terpstra onderzoekt de relaties tussen perceptie, herinnering en geschiedenis door middel van dia-installaties en boeken. Zijn werk is opgenomen in verschillende collecties, waaronder de collectie van de SFMOMA (San Francisco), MoMA Library (New York), EYE Film Museum (Amsterdam), … Continue reading Rein Jelle Terpstra