About

Omstand: betekenis: Oud-Nederlands. Wordt thans niet meer toegepast, wel in samenstellingen: Omstandig of omstandigheden.
lees verder
In de late Middeleeuwen en de renaissance is het woord nog normaal in gebruik.  Het instituut voor de NL taal geeft in het “Boekje voor Rembrandt” uitleg over 17e eeuwse schildertermen. Omstand: collectieve aanduiding voor alles in een schilderij, tekening, ets, enz. dat zich bevindt rondom het eigenlijke onderwerp van de afbeelding. Vandaar ook: omstandig ‘tot de omstand behorend, deel uitmakend van de omgeving; behorend om en bij een zaak of persoon die het eigenlijke middelpunt is’.
Omstandigheden
Door: Cornelis Verhoeven13 januari 2000 (Dagblad TROUW)
De woorden ‘omstandigheden’ en ‘omstanders’ hebben op zijn minst dit gemeen dat we van allebei kunnen zeggen dat ze betrekking hebben op een situatie waar iets anders bij komt kijken en die juist daardoor wordt bepaald. De omstandigheden zijn beslissend voor de aard van de situatie, en omstanders zijn niet alleen getuigen van een daad of gebeurtenis, maar zij hebben daarop ook invloed. Die invloed moet dan ook worden meegewogen in een rechtvaardige beoordeling van de situatie. En beide woorden delen in hun metaforiek een eeuwenlange geschiedenis die via het Franse ‘circonstance’ en het Latijnse ‘circumstantia’ heel letterlijk teruggaat naar het Griekse ‘peristasis’ dat zowel op een kring van omstanders als op een omgeving in het algemeen, afgezien van mensen, betrekking kan hebben. En het wordt daarop vooral betrokken in verband met een beoordeling van wat in die kring heeft plaats gevonden, daardoor is beïnvloed en daarvan niet als iets afzonderlijks losgemaakt kan worden.
Deze geleerde opmerking was nodig om duidelijk te maken dat het bij ‘omstandigheden’ gaat om een tamelijk geleerd en doordacht woord. In de zeventiende eeuw was het in onze taal een rechtsterm, die als vertaling van ‘circonstances’ ingevoerd moet zijn in aansluiting bij een lange en klassieke traditie van genuanceerd nadenken over de gecompliceerdheid van wat mensen doen en van alles wat daarop van buiten af invloed uitoefent en er op die manier deel van gaat vormen. We hoeven niet in details op de hoogte te zijn van die historische ontwikkeling om te mogen veronderstellen dat het begrip ‘staan’ en wat dat vertegenwoordigt, het centrum van die metaforiek vormt.
Dat begrip van een alerte, opdringende en eventueel dreigende aanwezigheid, een cirkel die zich sluit, moet wel te maken hebben met een kring van mensen die rond een handelende en misschien wel namens hen optredende persoon staan en zich bemoeien met wat die doet of beslist. Op die manier zijn zij niet alleen getuigen van het proces, maar nemen zij daaraan ook deel. Het uiteindelijke resultaat is niet het product van het handelende of optredende individu alleen, maar ook van de betrokken omstanders en deelnemers. Zij maken van die handeling een openbare aangelegenheid. In de kring blijft niets verborgen en kan niets geïsoleerd worden van het milieu waardoor het omgeven is.
Intussen was er al eerder, ook in het rechtswezen, het woord ‘omstand’ in de betekenis van: alles wat om iets of iemand heen staat en waarin zijn optreden een verklaring kan vinden. Het lijkt een letterlijke vertaling van ‘peristasis’, maar het is ook gelijk aan het Duitse ‘Umstand’, een enkelvoudig woord voor wat wij gewoonlijk en om begrijpelijke redenen met het meervoud ‘omstandigheden’ aanduiden.
Het rekening houden daarmee in een verslag of beoordeling werd ‘omstandig’ genoemd en de eigenschap omstandig te werk te gaan leverde het woord ‘omstandigheid’ in de wat afwijkende betekenis van ‘omslachtigheid’ of ‘breedvoerigheid’ op. Dat heeft gewoonlijk een wat negatieve betekenis, misschien omdat een genuanceerd taalgebruik buiten de kring van juristen en geleerden niet altijd welkom is en te veel aan pedanterie doet denken of zelfs aan pogingen om de kern van de zaak te vermijden.
Want dat is wat omstandigheden en omstanders altijd doen: de kern van de zaak aan het zicht onttrekken en een snelle beoordeling van een situatie onmogelijk maken. Wie rekening wil houden met een veelheid van omstandigheden, zal al gauw een lichte aarzeling voelen bij een begrip als ‘kern van de zaak’ en terugschrikken voor al te kernachtige uitspraken en definitieve oordelen.

Omstand

Omstand, is een organisatie voor hedendaagse beeldende kunst, actief vanaf 2015 en van groot belang voor talentontwikkeling van kunstenaars en curatoren. We zijn een presentatie-instelling zonder vaste collectie en hebben eigen tentoonstellingsruimtes aan de Van Oldenbarneveldtstraat in en rondom de voormalige elektriciteitsfabriek, vlakbij het centrum van Arnhem.
lees verder

We beschikken hier over ruim 150 m2 vloeroppervlak, verdeeld over verschillende ruimtes, in verschillende gebouwen, maar allemaal bij elkaar in de buurt. Wij richten ons enerverende, uitdagende en autonome kunstuitingen waarbij het onderzoekende aspect een belangrijke plaats inneemt. We organiseren o.a. tentoonstellingen, waarbij een visueel, energiek spanningsveld tussen de toeschouwers en de kunst(enaar) voorop staat.Wij bieden kunstenaars expositieruimte op bijzondere locaties en dagen kunstenaars uit om, rekening houdend met tentoonstellings-omstandigheden, nieuw werk te ontwikkelen of het bestaande werk in een nieuwe context te presenteren. Omstand wil van kunstenaars niet alleen het werk tonen, maar de kunstenaar een zo breed mogelijke rol laten spelen: als curator, onderzoeker, theoreticus, ontwerper, criticus, etc. Het is een persoonlijk traject tussen de kunstenaar, de ruimtes van Omstand en de begeleiders van Omstand. Voor Omstand is het van belang dat kunstenaars waarmee Omstand een relatie aangaat, ook oog hebben voor werk van andere kunstenaars. Daarbij stimuleren we de samenwerking tussen kunstenaars onderling. Dat doen we o.a. door kunstenaars te vragen de rol van curator op zich te nemen. In de praktijk functioneert Omstand daarbij als partner. Het samenstellen en cureren van exposities gebeurt samen. Dit geldt zowel voor deelnemende kunstenaars als voor (gast)curatoren, waarbij gezamenlijk en in goed overleg wordt samengewerkt. Met de organisaties en personen die Omstand betrekt bij de invulling van haar programma delen we de verantwoordelijkheid over het eindproduct. Soms beperkt het zich alleen tot het geven van feed-back of advies, maar het eindresultaat kan ook een presentatie opleveren in ons tentoonstellingsprogramma.

Omstand is initiatiefnemer en opdrachtgever van het programma en daarmee inhoudelijk, organisatorisch en financieel eindverantwoordelijk. De dagelijkse leiding van Omstand is in handen van Rob Groot Zevert. Vaste medewerkers zijn Lieven Hendriks en Mireille Tap. Sacha Stibbe, voorzitter van het bestuur schuift regelmatig aan voor een werkoverleg. Het bestuur bestaat verder uit Frank Hemeltjen (penningmeester) en Willem van de Aar (secretaris). Samen bezitten zij veel kennis en ervaring op het gebied van organisatie, marketing, beleid, financiën en cultuur.

 

Hieronder wordt een kort profiel geschetst van de leden Omstand:


Rob Groot Zevert
(1965) studeerde Beeldende Kunst, afd. Architectonische Vormgeving / Monumentaal aan de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem, (dipl.1991). Groot Zevert heeft een brede scope: hij is beeldend kunstenaar, curator, ontwerper, organisator, producent en adviseur van beeldende kunst en beeldende kunstprojecten. Verder produceert Groot Zevert op eigen titel kunstwerken, toegepaste kunst, installaties en keramiek.
lees verder

Al bijna 20 jaar is Groot Zevert actief in het Arnhemse culturele veld en daarbuiten. Hij organiseerde cultuurprojecten op bijzondere plekken in binnen- en buitenland. Hij nam het initiatief tot de oprichting van G.A.N.G. (kunstenaarscollectief van 2000 t/m 2013) en van Stichting Omstand (kunstorganisatie vanaf 2014). Hij was direct betrokken bij de totstandkoming van Showroom Arnhem en initieerde Woeste Gronden op Buitenplaats Koningsweg in Arnhem (maandelijks terugkerend cultuurproject, later bekend als ‘Code Rood’) waaraan in 2015  de Cultuurprijs van de Gemeente Arnhem werd toegekend. Nu is hij actief als hoofdorganisator van Omstand.’Ik geloof in de rol van curator in de zin dat deze een dienende functie verricht en zorg draagt voor de kunst(enaar). Persoonlijk heb ik geen moeite met mijzelf ‘weg te cijferen’. Het gaat ten slotte om de kunst niet om de kunstenaar. Mijn interesse als curator gaat vooral uit naar de artistieke praktijk van ‘collega-kunstenaars die de traditionele grenzen van hedendaagse kunst overstijgen, van kunstenaars die zich kwetsbaar durven opstellen en het onderzoek en experiment niet schuwen. Ik help ze daarbij. Mijn werkwijze is simpel en direct, gericht op een goede fysieke tentoonstelling. Aangenaam, flexibel, improviserend en met een goede uitwisseling van ideeën en oplossingen. De kunstenaar staat centraal en niet de curator. De kunstenaar wordt gestimuleerd om zijn ideeën te maximaliseren. Intensief en persoonlijk contact en de persoonlijke communicatie tussen de kunstenaar en de curator zijn daarbij van groot belang. Ik ben in staat op vrijwel elk niveau bij te dragen, zowel in praktische, filosofische als emotionele zin. Verder heb ik een goed ruimtelijke inzicht.

Eigenlijk beschouw ik tentoonstellingsruimtes meer als laboratorium en als onderzoeks- en testcentra voor beeldende kunst. Het doel is in ieder geval dat ruimtes niet beperkend werken voor beeldende kunst maar juist bevrijdend. De ruimtes waar over het algemeen de presentaties plaatsvinden zijn meestal geen museale omgevingen, geen schone, witte ruimtes, maar juist informele plekken. Omdat de situatie vaak meer overeenkomsten vertoond met die van een werkplaats wordt het idee versterkt dat er veel mogelijk is. Het zijn vaak rauwe ruimtes of ruimtes die in onbruik zijn geraakt en die weer nieuw leven wordt ingeblazen: Een oude fabriek, een voormalig militair terrein, een in onbruik geraakte voetgangerspassage van een parkeergarage, etc. De samenwerking met kunstenaars en het produceren van nieuw werk gedijd goed in dit soort omgevingen.

Hulp bij het tot stand komen van werk wil zeggen: Werk realiseren: Ik ben in staat veel onderdelen zelf uit te voeren, van houtbewerken tot machinebankwerken tot lassen tot het maken van gipsen mallen of het glazuren van biscuit gebakken aardewerk. Materiaalkennis: Ik bezit heel veel praktische kennis van materialen als papier, verf, metaal, hout, klei, keramiek, kunststoffen, etc. Technische kennis van apparatuur, fotografie, video en nieuwe media. En ik vind het interessant om mij te verdiepen in een nieuw medium. En op artistiek inhoudelijk niveau draag ik graag bij: Wat is de ‘werking’ van een beeld, de expressie, de uitdrukking en hoe verhoudt zich dat tot ander werk en hoe presenteer je dit. Verder weet ik veel van de praktische organisatie rondom het presenteren van werk: Drukwerk, uitnodigingen, web beheer, etc. Uiteraard doe ik niet alles zelf, maar ik weet inmiddels waar ik advies of praktische ondersteuning kan krijgen en ik hoe alles snel en efficiënt kan inzetten. Voor mij persoonlijk voorziet dit alles in een artistieke behoefte die gelijk staat aan het produceren van kunst.


Lieven Hendriks
(1970) Volgde van 1991 tot 1994 een opleiding aan de HKU afdeling Fine Art en van 1994 – 1996 aan de Ateliers in Amsterdam. Sindsdien werkzaam als professioneel Beeldend Kunstenaar met tentoonstellingen in binnen en buitenland. Sinds 2000 vast docent en lid van het kernteam aan HKU tevens gastdocent aan verschillende kunstacademies. Hendriks heeft ruime ervaring met het maken van tentoonstellingen en begeleiden van kunstgerelateerde projecten. Betrokken bij verschillende onderdelen van de programmering van Omstand in 2016 /2017/2018.


Fenne Saedt
(Geboren op 31 juli) Werkt als freelance curator, redacteur, docent en moderator voor uiteenlopende opdrachtgevers waarin de hedendaagse kunst altijd leidend is. Na haar studie Fine Art and Design in Education aan ArtEZ in Arnhem richtte ze in 2016 de fundatie van stichting RUIS op, een tentoonstellingsruimte voor hedendaagse kunst die zich richt op het experiment en de ontwikkeling van de jonge kunstenaar. Sindsdien is ze artistiek leider van deze kunstruimte in Nijmegen waar ze in nauwe samenwerking met de kunstenaar tentoonstellingen maakt. Daarnaast is Saedt werkzaam als curator bij presentatie-instelling POST in Nijmegen en Arnhem, redacteur bij het hedendaagse kunsttijdschrift mister Motley en columnist/curator bij tentoonstellingsruimte Omstand in Arnhem.


Sacha Stibbe
(1957) studeerde Sociale Geografie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen (1989), volgde daarna een management opleiding (1990) en nam deel aan het ‘International Programme on the Management of Sustainability’, een internationale executive training gesponsord door het Ministerie van VROM en de Nijenrode Universiteit (1995). In haar werk nam ze deel aan diverse werk- en stuurgroepen op nationaal en internationaal niveau, waar overleg tussen de diverse spelers in het veld, bedrijfsleven, overheid en NGO’s een constante factor vormde. Ze heeft ruime ervaring in het overleggen met groepen die, vanuit verschillende invalshoeken, zaken benaderen. Binnen Omstand vervult zij vooral een adviserende rol.


Wim van der Aar
(1964) documentaire- en filmmaker en regisseur van bekende (reclame)films. Hij begon zijn carrière met experimentele muziekvideo’s. Na te zijn overgehaald om tv-commercials te gaan maken, maakte Wim talrijke bekroonde tv- en filmcommercials, met humor en timing als zijn belangrijkste kwaliteit. Langzamerhand is zijn carrière verschoven richting het maken van documentaires.  Van documentaires als:  Gabbers, de van Waveren Tapes, Jan Wolkers Spreekt en All You Need is Me; over de schilderende broertjes Donker. Binnen Studio Omstand vervult Wim vooral een adviserende rol.


Frank Hemeltjen
(1965) Studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten Arnhem. Hij adviseert gemeentelijke overheden op het gebied van kunst in de openbare ruimte, is actief als docent aan de academie van Bouwkunst in Arnhem en is als consultant in dienst van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Sinds 2012 heeft Hemeltjen zitting in het bestuur van de vakgroep beeldend van FNV KIEM, waarbij hij zijn kennis inzet voor meer procesgerichte adviezen. Een belangrijke doelstelling is om kennis en het inzicht van alle betrokken partijen samen te voegen, waardoor een breed draagvlak ontstaat voor vaak duurzame ontwikkelingen.